............die handelen over: de vraag of en hoe een stem- of opkomstplicht zich verhoudt tot diverse democratiemodellen; de vraag hoe een opkomstplicht is gesitueerd binnen de bredere set van burgerplichten en -rechten in democratische samenlevingen; de effecten van de afschaffing van de opkomstplicht in Nederland dan wel van de eventuele afschaffing van de opkomstplicht in België; de relatie tussen opkomstplicht en kiesgedrag (partijkeuze); de opkomstplicht en de relatie met vraagstukken van representatie en politieke betrokkenheid. Bijdragen hoeven zich overigens niet te beperken tot (een vergelijking van) de Nederlandse en de Belgische casus, maar kunnen uiteraard andere landen in de beschouwing betrekken.

In een democratie hebben burgers verschillende rechten en plichten. Het is echter interessant te constateren dat wat in het ene democratische bestel in termen van rechten is gegoten in het andere juist in termen van plichten is geformuleerd. Het al dan niet opkomen en zich via het maken van een keuze voor partij of persoon uitspreken bij verkiezingen is hier een intrigerend voorbeeld van, zichtbaar binnen de grenzen van de Lage Landen. In Nederland werd de opkomstplicht in 1918 ingesteld en in 1970 afgeschaft. In België werd de opkomstplicht bij verkiezingen al in 1893 ingevoerd en bestaat deze plicht tot op de dag van vandaag. Hoewel Nederland met de overgrote meerderheid van democratieën een regeling kent waarbij sprake is van stemrecht, bevindt België zich in een niet onaanzienlijk gezelschap van democratische landen waarin het stemmen of althans opkomen bij verkiezingen als een democratische plicht wordt beschouwd.

De deadline voor de aanmelding van bijdragen is 1 mei 2009; deze aanmelding dient vergezeld te gaan met een beknopte schets van de inhoud van de in te dienen bijdrage. De deadline voor het inzenden van bijdragen is 1 oktober 2009. Auteursrichtlijnen zijn beschikbaar via de website van Res Publica (zie www.respublica.be). Voor eventuele vragen kan contact worden opgenomen met de gastredactie.

Gastredacteuren:
Prof.dr. Johan Ackaert, Universiteit Hasselt ( Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. )
Prof.dr. Joop van Holsteyn, Universiteit Leiden ( Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. )